อุตสาหกรรมมะพร้าวของไทยมีโอกาสเติบโตอีกมาก โดยเฉพาะการต่อยอดจากผลิตภัณฑ์มะพร้าวแบบเดิมสู่ผลิตภัณฑ์ที่มีความแตกต่างและมีมูลค่าเพิ่ม เพื่อตอบโจทย์ทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ โดยศูนย์ความรู้ด้านมะพร้าว (Coconut Knowledge Centre; CKC) ภายใต้ศูนย์พัฒนาผลิตภัณฑ์ของเต็ดตรา แพ้ค (Product Development Centre; PDC) จังหวัดระยอง แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของเทคโนโลยีการแปรรูปและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ช่วยให้ผู้ผลิตอาหารและเครื่องดื่มสามารถทดลองพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ จากมะพร้าว วิธีการแปรรูป และการนำวัตถุดิบไปใช้งานในรูปแบบใหม่ๆ ก่อนขยายสู่การผลิตเชิงพาณิชย์ในระดับอุตสาหกรรม
ในปัจจุบัน ประเทศไทยมีบทบาทสำคัญในตลาดมะพร้าวระดับโลก โดยข้อมูลจากกรมประชาสัมพันธ์ระบุว่า ในช่วงเดือนมกราคมถึงตุลาคม พ.ศ. 2567 ไทยส่งออกกะทิมูลค่าสูงถึง 341.11 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 12,000 ล้านบาท) เพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 16.85 จากช่วงเวลาเดียวกันในปี พ.ศ. 2566[1] นอกจากนี้ Grand View Research[2] ยังระบุว่า ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกยังครองส่วนแบ่งในตลาดผลิตภัณฑ์มะพร้าวทั่วโลกมากที่สุดในปี พ.ศ. 2568 ด้วยสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 30 ของตลาดทั้งหมด
อย่างไรก็ตาม การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวใหม่ๆ จำเป็นต้องมีการควบคุมกระบวนการแปรรูปอย่างพิถีพิถันในทุกขั้นตอน เนื่องจากนมมะพร้าวและกะทิมีความไวต่อระยะเวลาและอุณหภูมิ ดังนั้นคุณภาพอาจลดลงหากไม่ได้รับการแปรรูปอย่างรวดเร็วหลังการสกัด นอกจากนี้ ผู้ผลิตอาจต้องรับมือกับความท้าทายต่างๆ ตามประเภทและสูตรของแต่ละผลิตภัณฑ์ เช่น การแยกชั้นของไขมัน ควบคู่ไปกับการรักษารสชาติ เนื้อสัมผัส และคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้มีความสม่ำเสมอ
คุณสุรพงศ์ กอบประดิษฐกุล ผู้อำนวยการฝ่ายกระบวนการผลิต บริษัท เต็ดตรา แพ้ค (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า “แม้มะพร้าวอาจดูเหมือนเป็นวัตถุดิบที่ไม่ซับซ้อน แต่ผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวแต่ละประเภทมีคุณสมบัติและการตอบสนองต่อกระบวนการแปรรูปที่แตกต่างกันอย่างมาก น้ำมะพร้าวจำเป็นต้องควบคุมระยะเวลาและอุณหภูมิอย่างพิถีพิถันเพื่อรักษาคุณภาพ ในขณะที่กะทิต้องให้ความสำคัญกับการควบคุมเนื้อสัมผัสและความคงตัว ด้วยเหตุนี้ เราจึงพิจารณาวัตถุดิบ สูตรผลิตภัณฑ์ และสภาวะในการแปรรูปร่วมกันตั้งแต่เริ่มต้น การเข้าใจคุณลักษณะเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ผลิตสามารถเลือกวิธีการแปรรูปที่เหมาะสมและรักษาคุณภาพผลิตภัณฑ์ให้มีความสม่ำเสมอเมื่อขยายกำลังการผลิต”
หนึ่งในเทคโนโลยีสำคัญสำหรับการผลิตผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวคือ โซลูชัน Tetra Pak Direct UHT ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ใช้การฉีดไอน้ำและการลดอุณหภูมิอย่างเฉียบพลัน โดยเทคโนโลยี Direct UHT สามารถเพิ่มและลดอุณหภูมิของผลิตภัณฑ์ได้อย่างรวดเร็ว จึงช่วยลดผลกระทบจากความร้อน ลดการเกิดสีน้ำตาล และคงรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์จากมะพร้าว เมื่อทำงานร่วมกับกระบวนการผลิตและบรรจุภัณฑ์แบบปลอดเชื้อ ยังช่วยให้สามารถจัดเก็บและกระจายสินค้าได้ในอุณหภูมิปกติ โดยไม่จำเป็นต้องควบคุมความเย็นอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ ยังสามารถปรับใช้เทคโนโลยีอื่นๆ ให้เหมาะกับความต้องการเฉพาะของแต่ละผลิตภัณฑ์ได้ เช่น เครื่องแยกด้วยระบบปิดที่ป้องกันอากาศเข้า (Airtight Separation) ที่ช่วยลดการสัมผัสกับออกซิเจนระหว่างกระบวนการผลิต และระบบโฮโมจีไนเซชัน (Homogenisation) ที่ช่วยให้กะทิมีเนื้อสัมผัสและความคงตัวตามที่ต้องการ
นอกเหนือจากเทคโนโลยีการแปรรูปแล้ว ผู้ผลิตยังสามารถใช้บริการศูนย์ความรู้ด้านมะพร้าวและศูนย์พัฒนาผลิตภัณฑ์ของเต็ดตรา แพ้ค ในจังหวัดระยอง ในการพัฒนาและทดสอบแนวคิดผลิตภัณฑ์ สูตร และทางเลือกในการแปรรูปก่อนเข้าสู่การผลิตเชิงพาณิชย์ ด้วยศักยภาพในการทดลองผลิตในระดับกึ่งอุตสาหกรรม ผู้ผลิตไม่เพียงสามารถประเมินได้ว่าแนวคิดนั้นสามารถพัฒนาเป็นสูตรผลิตภัณฑ์ได้จริงหรือไม่ แต่ยังรวมถึงวิธีการแปรรูปผลิตภัณฑ์ให้ได้คุณภาพที่สม่ำเสมอ และเตรียมความพร้อมสำหรับการขยายสู่การผลิตในระดับอุตสาหกรรมอีกด้วย
นับจากนี้ โอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงผลิตภัณฑ์ที่คุ้นเคยอย่าง น้ำมะพร้าว นมมะพร้าว และกะทิเท่านั้น แต่วัตถุดิบจากมะพร้าวสามารถนำมาต่อยอดสร้างสรรค์นวัตกรรมในเครื่องดื่มได้หลากหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นชาและกาแฟพร้อมดื่ม ผลิตภัณฑ์สำหรับบาริสต้า ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เครื่องดื่มชูกำลังและเครื่องดื่มสำหรับนักกีฬา
คุณสุทธินันท์ เตชะทยานนท์ ผู้จัดการฝ่ายสร้างสรรค์ประสบการณ์ลูกค้า ประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก เต็ดตรา แพ้ค กล่าวว่า “มะพร้าวยังมีศักยภาพอีกมากที่รอการต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ และโอกาสในการบริโภคที่หลากหลาย ที่ศูนย์พัฒนาผลิตภัณฑ์ของเราในจังหวัดระยอง ผู้ผลิตสามารถทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านผลิตภัณฑ์และกระบวนการแปรรูปของเต็ดตรา แพ้คได้ตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ เพื่อทำความเข้าใจว่าสูตรผลิตภัณฑ์จะมีลักษณะอย่างไรเมื่อนำไปแปรรูป ส่วนใดที่อาจต้องปรับปรุง และควรเตรียมความพร้อมอย่างไรก่อนขยายสู่การผลิตในระดับอุตสาหกรรม ในอนาคตเรายังมองเห็นโอกาสในการยกระดับศักยภาพของศูนย์ฯ เพื่อรองรับการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวด้วยโซลูชันบรรจุภัณฑ์ Tetra Recart®”
Tetra Recart® เป็นหนึ่งในกลุ่มผลิตภัณฑ์บรรจุภัณฑ์ที่หลากหลายของเต็ดตรา แพ้ค และปัจจุบันมีการนำมาใช้กับผลิตภัณฑ์ที่สามารถเก็บรักษาได้ในอุณหภูมิปกติ เช่น นมมะพร้าวและกะทิ กลุ่มผลิตภัณฑ์ดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่บรรจุภัณฑ์ระดับพรีเมียมที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง ไปจนถึงโซลูชันบรรจุภัณฑ์ที่สะดวกและมีเอกลักษณ์ อาทิ Tetra Prisma® Aseptic, Tetra Prisma® Aseptic Edge และ Tetra Classic® Aseptic ซึ่งช่วยให้ผู้ผลิตมีทางเลือกที่หลากหลายในการรักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ ตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภค และสร้างความแตกต่างให้กับแบรนด์ในตลาดกลุ่มต่างๆ
เอกสารอ้างอิง / References
[1] https://thailand.prd.go.th/en/content/category/detail/id/48/iid/351707
2 Grand View Research รายงานการวิเคราะห์ขนาด ส่วนแบ่งตลาด และแนวโน้มของตลาดผลิตภัณฑ์มะพร้าว ปี พ.ศ. 2569–2576
https://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/coconut-products-market