3D Food Printing: รังสรรค์จินตนาการสู่อาหารแห่งอนาคต
By: ชญานี ฉิมพาลี
Chayanee Chimpalee
Faculty of Agro-Industry
Chiang Mai University
chayanee.c@cmu.ac.th
ผศ.ดร. อุทุมพร สุระยศ
Asst. Prof. Utoomporn Surayot, Ph.D.
Faculty of Agro-Industry
Chiang Mai University
utoomporn.su@cmu.ac.th
เทคโนโลยีการพิมพ์อาหาร 3 มิติ (3D Food Printing) กำลังได้รับความนิยมอย่างมาก เนื่องจากสามารถสร้างอาหารได้ภายในไม่กี่นาที และสามารถแปรรูปวัตถุดิบจากพืชให้กลายเป็นเนื้อสัตว์เทียม ซึ่งถือเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่ไม่บริโภคเนื้อสัตว์ โดยในประเทศสหรัฐอเมริกา พบว่าตลาด 3D Food Printing ในปี พ.ศ. 2566 มีมูลค่าสูงถึง 191.45 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ และจะขยายตัวเพิ่มขึ้นเป็น 413.05 ล้านเหรียญดอลลาร์สหรัฐฯ ภายในปี พ.ศ. 2577 ขณะที่ทวีปยุโรปคาดว่าจะเป็นภูมิภาคที่มีการขยายตัวเร็วที่สุด โดยมีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการนำเทคโนโลยีนี้ไปใช้ประโยชน์ตามสถานพยาบาลและการทดลองพิมพ์ขนมเพื่อลดการสูญเสียอาหาร
3D Food Printing: สร้างสรรค์อาหารได้ไม่จำกัด
1. ช็อกโกแลต: ผลิตภัณฑ์นี้ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค เนื่องจากคุณสมบัติทางเคมีและการพิมพ์ที่สะดวก โดยหลายประเทศมักผลิตช็อกโกแลตด้วยเทคโนโลยี 3D Food Printing ร่วมกับการใช้เทคโนโลยี FDM ในการพิมพ์
2. พิซซ่า: การสร้างพิซซ่าด้วยเทคโนโลยี 3D Food Printing ถือเป็นเทรนด์ใหม่ในธุรกิจอาหาร โดยใช้แป้งที่มีความข้นเหลวในการขึ้นแบบรูปร่างพิซซ่าทีละชั้น ส่วนซอสจะถูกบรรจุใส่ในหลอดเหมือนหลอดฉีดยาเพื่อสร้างพิซซ่าตามแบบ 3 มิติ ซึ่งก่อนจะนำไปรับประทานต้องอบให้สุกก่อน
3. พาสต้า: แบรนด์ต่างๆ เช่น Barilla ได้นำเทคโนโลยี 3D Food Printing มาประยุกต์ใช้ในการขึ้นรูปพาสต้าคล้ายพิซซ่า แต่มีความแตกต่างตรงที่จะอบให้แห้งและลวกให้สุกก่อนนำไปคลุกกับซอสปรุงรสและผัดให้เข้ากันก่อนรับประทาน โดยพาสต้าจะมีลักษณะเป็นทรงกลมที่แตกต่างกันไปตามรูปแบบของการขึ้นรูป
4. กาแฟ: โดยมีการนำเทคโนโลยี 3D Food Printing มาประยุกต์ใช้ในการพิมพ์ลวดลายลงบนฟองนมกาแฟ โดยใช้วัสดุพิมพ์ เช่น ผงกาแฟหรือผงโกโก้ โดยหัวพิมพ์จะทำงานคล้ายกับเครื่องพิมพ์อิงค์เจ็ต เพื่อยิงผงลงบนฟองนมอย่างแม่นยำ ซึ่งจะช่วยสร้างลวดลายที่ซับซ้อนและงดงามคล้ายงานศิลปะบนเครื่องดื่ม ทั้งนี้ ลูกค้าสามารถอัปโหลดภาพของตนเองผ่านโปรแกรมออกแบบเฉพาะ และสั่งพิมพ์ลงบนฟองนมได้อย่างสะดวก จึงได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในร้านกาแฟและโรงแรม
5. แพนเค้ก: การพิมพ์แพนเค้กด้วยเทคโนโลยี 3D Food Printing เริ่มจากการผสมแป้งแพนเค้กแล้วเทลงในท่อที่มีลักษณะคล้ายหลอดฉีดยา ช่วยให้การทำแพนเค้กสะดวก รวดเร็ว และสามารถออกแบบลวดลายได้อย่างละเอียดอ่อน ทั้งนี้ ร้านต่างๆ สามารถนำเทคโนโลยีนี้มาสร้างแพนเค้กตามรูปแบบที่ลูกค้าต้องการ พร้อมเพิ่มรสชาติด้วยท็อปปิงต่างๆ จึงทำให้ได้แพนเค้กชิ้นเดียวในโลกที่ไม่ซ้ำใคร
6. ลูกอมและขนมหวาน: เทคโนโลยีการพิมพ์อาหารแบบสามมิติถูกนำมาใช้เพื่อสร้างขนมที่สวยงามและน่ารับประทาน เช่น The Magic Candy Factory ซึ่งเปิดโอกาสให้ลูกค้าออกแบบรูปร่างลูกอมตามต้องการผ่านแท็บเล็ต และสามารถพิมพ์ขนมออกมาได้ภายในไม่กี่นาที
7. เนื้อสเต็กมังสวิรัติ: การพิมพ์เนื้อสเต็กจากเทคโนโลยี 3D Food Printing ของ Novameat เป็นอาหารที่ทำจากพืชซึ่งมีลักษณะคล้ายเนื้อสัตว์ ไม่มีคอเลสเตอรอล ราคาไม่สูง และช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้มากกว่าเนื้อสัตว์ถึงร้อยละ 95
3D food printing is gaining global attention for its ability to create edible products within minutes and transform plant-based materials into meat substitutes—an attractive alternative for non-meat consumers. In the United States, the 3D food printing market reached an estimated USD 191.45 million in 2023 and is expected to grow to USD 413.05 million by 2034. Europe is projected to be the fastest-growing region, where researchers are experimenting with the use of such printers in healthcare nutrition and waste-reducing confectionery design.
Materials Used in 3D Food Printing
The materials—or edible ingredients, often referred to as “food inks”—used in 3D food printing are categorized based on their printability into three groups: naturally printable materials, non-printable materials, and composite mixtures. These edible substances can be formulated in various physical states, including powder, liquid, and semi-liquid forms. While most 3D food printers currently focus on confectionery applications, a wide range of other food sources can also be adapted for printing. These include fruits and vegetables, grains, proteins, viscous and fluid-based foods, as well as dairy products.
3D Food Printing: Creativity without Limits
1. Chocolate: Chocolate is one of the most popular materials among consumers due to its chemical properties and ease of printing. Many countries have adopted 3D food printing technology in combination with FDM techniques.
2. Pizza: Creating pizza through 3D food printing technology has become a growing trend in the food industry. The process uses a viscous dough mixture that is extruded layer by layer to form the pizza’s shape, while the sauce is dispensed through syringe-like cartridges. The printed product must then be baked before consumption.
3. Pasta: Brands such as Barilla use 3D printing to craft unique pasta shapes. The printed dough is dried, boiled, and sautéed before serving, enabling the creation of artistic forms that are unattainable through traditional extrusion molds.
4. Coffee: 3D food printing technology has been adapted to print intricate patterns on coffee foam using edible materials such as coffee or cocoa powder. The printing head functions similarly to an inkjet printer, precisely spraying powder onto the milk foam surface to create complex and artistic designs. Customers can even upload their own images through a design program, which are then printed directly onto the foam. This innovation has become increasingly popular in cafés and hotels.
5. Pancakes: By mixing pancake batter and loading it into a syringe-like tube, this method speeds up the pancake-making process and allows for detailed, intricate designs. Cafés and restaurants can use this technology to produce customized pancakes based on customers’ preferences and enhance them with various toppings, resulting in truly unique, one-of-a-kind creations.
6. Candy and Confectionery: 3D food printing technology is used to create visually appealing and edible confectionery products. One example is the Magic Candy Factory, which allows customers to design the shape of their candies using an tablet and print them within just a few minutes.
7. Plant-Based Steak: The 3D-printed steak developed by Novameat is a plant-based product designed to replicate real meat. It contains no cholesterol, is relatively affordable, and can reduce environmental impact by up to 95 percent.