รอบรู้เรื่อง CBD สู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ปลอดภัย
By: Donporn Wongwaiwech
คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาตาก
donporn@rmutl.ac.th
Preechaporn Katekaew
สาขานิติศาสตร์ คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
preechaporn_kat@nstru.ac.th
จากการพัฒนาทางด้านเภสัชวิทยา ผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของ CBD มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในระดับอุตสาหกรรม CBD มีคุณสมบัติในการบรรเทาอาการปวด (Pain relief) ลดความวิตกกังวล (Anxiety) ความทุกข์ใจ (Distress) และช่วยให้ผ่อนคลายโดยไม่มีเกิดผลกระทบต่อจิตและประสาท ทั้งยังมีรายงานวิจัยระบุว่าสารสกัด CBD มีฤทธิ์ในการต้านการอักเสบและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาอื่นๆ เช่น นำมาใช้เป็นยาต้านโรคลมชัก ยากล่อมประสาท ยาคลายความวิตกกังวล และยารักษาโรคทางจิตเวช เหตุเหล่านี้จึงทำให้สารสกัด CBD คาดว่าจะถูกนำมาใช้เป็นส่วนผสมของอาหารฟังก์ชัน (Functional food) ในอนาคต เพื่อตอบรับกระแสตลาดอาหารฟังก์ชันที่กำลังเฟื่องฟู
แนวทางการใช้สารสกัด CBD ในผลิตภัณฑ์อาหาร
ในปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์อาหารที่มีการเสริมสารสกัด CBD มีความหลากหลายมากยิ่งขึ้น เช่น น้ำมัน กัมมี่ ชา กาแฟ น้ำดื่ม เนย ป็อปคอร์นและซีเรียล เป็นต้น อย่างไรก็ตาม สารออกฤทธิ์ CBD ที่ผสมเข้าไปในผลิตภัณฑ์มีแนวโน้มที่จะเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีได้ทั้งจากการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันหรืออันตรกิริยา (Interaction) กับส่วนประกอบอื่นในอาหาร ผู้พัฒนาผลิตภัณฑ์จึงต้องประเมินอัตราการย่อยสลายของสารออกฤทธิ์ CBD และปรับสูตรอาหารเพื่อให้มั่นใจว่าผู้บริโภคจะได้รับสารออกฤทธิ์ตามที่ระบุไว้บนฉลาก ตลอดจนควรศึกษาอายุการเก็บรักษาของผลิตภัณฑ์ซึ่งทำได้โดยการวิเคราะห์ค่าทางเคมีของผลิตภัณฑ์ก่อนวางจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ ทั้งนี้ อีกหนึ่งปัญหาของสารสกัด CBD คือ ไม่สามารถละลายน้ำได้ จึงเป็นข้อจำกัดในการพัฒนาเครื่องดื่มที่มีความใสและเป็นเนื้อเดียวกัน
ข้อพิจารณาทางด้านกฎหมาย หากนำ CBD มาใช้ในอาหาร
ปัจจุบันรัฐบาลได้ถอดกัญชาออกจากบัญชียาเสพติดให้โทษประเภทที่ 5 ตามประมวลกฎหมายยาเสพติดแล้ว ซึ่งส่งผลให้เปลือก ลำต้น กิ่งก้าน ราก ใบ ช่อดอก และเมล็ดของกัญชาไม่ถือเป็นยาเสพติดให้โทษอีกต่อไป แต่อย่างไรก็ตาม สารสกัดจากทุกส่วนของกัญชาและกัญชงที่มีปริมาณ THC เกินกว่าร้อยละ 0.2 โดยน้ำหนัก ยังคงถือเป็นยาเสพติดให้โทษ หากผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ในครอบครองเพื่อเสพจะมีความผิดและต้องได้รับโทษ เว้นแต่ปริมาณสารสกัดที่มีปริมาณ THC ไม่เกินร้อยละ 0.2 โดยน้ำหนัก และได้รับอนุญาตให้สกัดจากกัญชาหรือกัญชงที่ปลูกภายในประเทศ หรือสารสกัดจากเมล็ดของกัญชาหรือกัญชงที่ได้จากการปลูกภายในประเทศเหล่านี้ จะไม่ถือเป็นยาเสพติดให้โทษ
Thanks to recent developments in pharmacology, products containing CBD are experiencing a rise on the industrial level. CBD can relieve pain, anxiety, and distress due to its calming properties that do not cause adverse nervous and psychological effects. According to research, CBD extract is reported to have anti-inflammatory effects in addition to other pharmacological benefits. For instance, it can be used in anti-epilepsy drugs, tranquilizers, anti-anxiety medication, and psychiatric medication. Thanks to these phenomena, CBD is expected to be used as an ingredient for functional food in the future to respond to the flourishing functional food market.
Guideline for Usage of CBD in Food Products
At present, there is more variety of CBD-containing food products, such as oil, gummy, tea, coffee, drinking water, butter, popcorn, and cereal. Nevertheless, active CBD compounds added to a product have the likelihood of being exposed to changes in chemical structure due to oxidation or interaction with other ingredients. Food producers, therefore, must assess the decomposition rate of active CBD compounds and adjust their food formulas accordingly to ensure consumers that they will truly receive or consume the amount of CBD indicated on the label. Manufacturers should also research more on the product’s shelf life by conducting a chemical analysis of the product before its commercial launch. Another issue CBD extract poses is its low water solubility, which is an obstacle to developing beverages with translucent and completely mixed liquid content.
Legal Consideration for Usage of CBD in Food
Currently, the government has removed cannabis from the list of Type 5 narcotics under the Narcotics Act. Consequently, hull, stalk, stem, root, leaf, cola, and seed of cannabis are no longer classified as narcotics. However, any cannabis or hemp extract that contains THC of more than 0.2 percent by weight remains classified as narcotic; any party that produces, imports, sells, or possesses said item for consumption shall be deemed incompliant with the law and subject to relevant punitive measures. If the amount of THC is less than 0.2 percent by weight and the manufacturer has obtained legal permission to extract said THC from domestically cultivated hemp, cannabis, hempseed, or cannabis seed, there will be an exception, and no penalty will apply as the product is not classified as narcotic.