เมื่อกลิ่นรสกลายเป็นส่วนหนึ่งของอารมณ์: เทรนด์อาหารที่มากกว่าแค่ความอร่อย
กลิ่นรสของอาหารไม่ได้มีบทบาทเพียงสร้างความอร่อย แต่ยังส่งผลต่ออารมณ์ ความทรงจำ และความรู้สึกของผู้บริโภค ไม่ว่าจะเป็นความสบายใจ ความสดชื่น ความสงบ หรือแรงบันดาลใจ ในยุคที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตใจมากขึ้น แนวคิดเรื่อง “รสชาติที่เชื่อมโยงกับอารมณ์” (mood-linked flavour) จึงกลายเป็นมิติใหม่ของการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่ม โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และประเทศไทย
อาหารไทยสะท้อนความเข้าใจเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างรสชาติและอารมณ์มาอย่างยาวนาน ผ่านการสร้างสมดุลของรสชาติทั้งห้า และการเลือกใช้วัตถุดิบที่ส่งผลต่อร่างกายและจิตใจ เช่น ต้มยำรสจัดที่ช่วยกระตุ้นความกระปรี้กระเปร่า แกงกะทิที่ให้ความรู้สึกอบอุ่นอิ่มเอม หรือขนมกลิ่นใบเตยที่ช่วยผ่อนคลาย แม้ในอดีตจะยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์รองรับอย่างชัดเจน แต่ประสบการณ์เหล่านี้ถูกถ่ายทอดผ่านวัฒนธรรมอาหารมาอย่างต่อเนื่อง
ปัจจุบัน งานวิจัยเริ่มอธิบายกลไกดังกล่าวได้ชัดเจนขึ้น โดยพบว่ากลิ่น รสชาติ และเนื้อสัมผัสสามารถกระตุ้นการทำงานของสมองและระบบประสาทได้ เช่น กลิ่นซิตรัสช่วยเพิ่มความตื่นตัว เครื่องเทศเผ็ดร้อนกระตุ้นการหลั่งเอ็นดอร์ฟิน ขณะที่รสขมที่สมดุลให้ความรู้สึกลุ่มลึกและมั่นคง การออกแบบกลิ่นรสจึงกลายเป็นการออกแบบประสบการณ์ทางอารมณ์ ไม่ใช่เพียงรสชาติ
เทรนด์นี้ขับเคลื่อนโดยผู้บริโภค Gen Z และ Millennials ที่มองอาหารเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลสุขภาวะทางอารมณ์ โอกาสสำคัญของประเทศไทยคือ การผสานภูมิปัญญาอาหารดั้งเดิมเข้ากับองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เพื่อพัฒนานวัตกรรมกลิ่นรสที่ตอบโจทย์อารมณ์และคุณภาพชีวิตของผู้บริโภคอย่างมีเป้าหมาย
By: Victor Ng
General Manager – Sales & Marketing
Matrix Sdn. Bhd.
victorng@mymatrix.co
Flavour has never been just about taste. Long before conscious preference forms, food influences emotions, memories, and mental states—comfort, excitement, calm, nostalgia, and motivation. As consumers increasingly prioritise emotional wellbeing, “mood-linked flavour” has emerged as a new dimension in food and beverage innovation, particularly in Southeast Asia and Thailand.
Thai cuisine has long embodied this connection between flavour and emotion through the balance of five tastes and the intentional use of ingredients. Spicy tom yum energises, rich coconut curries provide warmth and satisfaction, while pandan-scented desserts offer natural calm. These experiences reflect generations of culinary wisdom, developed long before science could measure their effects.
Today, research is beginning to validate this knowledge. Aromas, tastes, and textures are shown to trigger measurable responses in the brain and nervous system. Citrus notes enhance alertness, warming spices stimulate endorphin release, creamy and umami-rich flavours deliver comfort, and balanced bitterness conveys depth and stability. As a result, flavour design is shifting from taste replication to emotional experience design.
This movement is largely driven by Gen Z and Millennials, who view food as part of daily emotional self-care. For product developers, the question is no longer whether mood-linked flavours will reshape categories, but whether innovation strategies are ready to capture this shift. With its rich biodiversity, culinary heritage, and growing scientific capability, Thailand is uniquely positioned to lead—by blending ancestral knowledge with modern research to create flavours that nourish both body and mind.