แนวทางการผลิตชีสจากน้ำนมโคไทยเพื่อความมั่นคงทางอาหารอย่างยั่งยืน
ในยุคที่การพัฒนาอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารต่างมุ่งเน้นไปที่ความยั่งยืนและการใช้ทรัพยากรในประเทศอย่างมีประสิทธิภาพ การแปรรูปอาหารจากวัตถุดิบทางการเกษตรที่ผลิตภายในประเทศ จึงถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางที่ช่วยสร้างความยั่งยืนให้กับระบบเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และความมั่นคงทางอาหารโดยประเทศไทยนั้นมีศักยภาพด้านการผลิตน้ำนมวัวที่มีคุณภาพสูงในภูมิภาคเอเชียเทียบเท่ากับมาตรฐานจากต่างประเทศ ด้วยความสามารถในการบริหารจัดการฟาร์มที่มีมาตรฐานของเกษตรกร จึงทำให้น้ำนมโคไทยจัดเป็นวัตถุดิบที่มีคุณค่าและมีศักยภาพในการเพิ่มมูลค่าได้อย่างมาก โดยหนึ่งในแนวทางที่น่าสนใจ คือ การนำน้ำนมโคไทยมาผลิตเป็นเนยแข็งหรือ “ชีส” ซึ่งนอกจากจะช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์นมแล้ว ยังเป็นการเปิดโอกาสให้กับเกษตรกรและผู้ประกอบการในประเทศไทยให้สามารถขยายตลาดและสร้างรายได้เพิ่มมากขึ้นในอนาคตอีกด้วย ซึ่งแนวโน้มในการบริโภคกลุ่มผลิตภัณฑ์นมพร้อมดื่มลดลง เนื่องจากผู้บริโภคมีความสนใจและหันมารับประทานผลิตภัณฑ์นมแปรรูปมากขึ้น เช่น โยเกิร์ต กรีกโยเกิร์ต ไอศกรีม และชีส เป็นต้น โดยปัจจุบันคนไทยรับประทานชีสเฉลี่ยคนละ 0.3 กิโลกรัมต่อปี ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่ยังไม่สูงมากนัก ทั้งนี้การผลิตชีสจากน้ำนมไทยมีความท้าทายหลายประการ แต่ถ้าหากมองถึงประเด็นในการสร้างความยั่งยืนให้กับระบบเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และความมั่นคงทางอาหารแล้ว จึงจำเป็นที่จะต้องพัฒนาชีสที่ผลิตในประเทศให้มีความปลอดภัยและมีเอกลักษณ์เฉพาะของไทย ซึ่งต้องมีการศึกษาแนวทางตั้งแต่กระบวนการผลิตพื้นฐาน การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีในการผลิตชีส การตลาดและการส่งเสริมผลิตภัณฑ์ชีสไทย และการส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครัฐและเอกชน จะช่วยให้การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชีสไทยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นการผลิตชีสจากน้ำนมโคไทย จึงเป็นแนวทางที่ดีสำหรับการสร้างความมั่นคงทางอาหารอย่างยั่งยืนให้กับอุตสาหกรรมนมของประเทศไทยต่อไป
By: Auengploy Chailangka, Ph.D.
Director of Chiang Mai Livestock Products Research and Development Center
Livestock Products Division
Department of Livestock Development
auengploy@gmail.com
Niwarin Sintusaard
Chiang Mai Livestock Products Research and Development Center
Livestock Products Division
Department of Livestock Development
niwarin.13@gmail.com
In an era when the growth of the agricultural and food industries focuses on sustainability and the efficient use of domestic resources, food processing using domestic agricultural raw materials is seen as another strategy supporting the sustainability of the economy, the environment, and food security. Thailand is one of the Asian nations with the capacity to manufacture premium cow’s milk that meets worldwide standards. Thai cow’s milk is regarded as a quality raw resource with significant potential for value addition, thanks to farmers’ standardized farm management skills. Making cheese from Thai cow’s milk is an interesting method of adding value to dairy products; it also allows Thai farmers and business entrepreneurs to expand the market and generate more income in the future. The data indicates that consumers are more interested in and consume more processed milk products, such as yoghurt, Greek yoghurt, ice cream, and cheese, which has resulted in a decline in the consumption trend of ready-to-drink dairy products. At the moment, the average annual consumption of cheese among Thais is 0.3 kilograms, which is not a very significant amount. There are numerous obstacles to overcome when producing cheese from Thai cow’s milk. However, considering the sustainability of the economy, the environment, and food security, it is necessary to develop safe domestic cheeses with a unique Thai identity. This necessitates studying the guidelines for the fundamental manufacturing steps, such as the utilization of innovation and technology in cheese production, marketing and promotion strategies, and public and private sector promotion and support, which can facilitate the effective growth of Thai cheese products. Thus, making cheese from Thai cow’s milk is a smart way for Thailand’s dairy industry to provide sustainable food security.