การออกแบบอาหารอนาคตเพื่อดูแลสุขภาพองค์รวมจากศาสตร์มรดกภูมิปัญญา
By: Pimnibha Hirunsorn, Ph.D.
Department of Food Technology
Faculty of Technology
Khon Kaen University
juthkh@kku.ac.th
การระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ที่ผ่านมาเป็นปัจจัยและโอกาสที่สำคัญที่ทำให้ผู้คนมองเห็นคุณค่าของการดูแลสุขภาพว่าเป็นสิ่งที่มีคุณค่ากับชีวิตมากที่สุด นักพัฒนาอาหารในทุกมิติจึงได้มุ่งเป้าพัฒนาค้นคว้าวิจัยผลิตภัณฑ์เสริมสุขภาพต่างๆ ทวีคูณยิ่งขึ้น เป็นที่น่าสังเกตว่านวัตกรรมอาหารแห่งอนาคตมีแนวโน้มไปในทิศทางดูแลสุขภาพแบบองค์รวม (Holistic approach) มากขึ้น ซึ่งแนวคิดนี้ล้วนเป็นดีเอ็นเอของศาสตร์ทางภูมิปัญญาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น แพทย์แผนไทย แพทย์แผนจีน แพทย์แนชเชอโรพาธิค ที่เน้นการดูแลสร้างเสริมระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายให้แข็งแรงเป็นพื้นฐาน
การดูแลสุขภาพองค์รวม คือ การมุ่งเน้นดูแลสุขภาพอย่างสมดุล โดยต้องดูแล 3 องค์ประกอบให้สมดุลพอเหมาะพอดีไปพร้อมกัน อันได้แก่ อารมณ์ อาหาร การทำกิจกรรมและการออกกำลังกาย เพราะการป่วย หมายถึง การเสียสมดุลในเรื่องหนึ่งไป เช่น การออกกำลังกายหนักเกินไป จนเกิดภาวะเลือดเป็นกรดและเกิดสารอนุมูลอิสระที่พร้อมจะเกิดปฏิกิริยาแย่งอิเล็กตรอนจากเซลล์ในร่างกายนำไปสู่การเกิดโรคต่างๆ แนวคิดที่ช่วยปรับสมดุลด้วยอาหารหรือโภชนบำบัดนั้น มักมีคำตอบซ่อนอยู่ในศาสตร์มรดกภูมิปัญญาต่างๆ ในสมัยก่อนที่ได้ลองผิดลองถูกและใช้ผลลัพธ์ที่ได้เป็นตัวชี้วัด
The recent COVID-19 pandemic has served as a significant factor and opportunity that has made people recognize the value of healthcare as the utmost priority in life. In every aspect, food developers have aimed to enhance and multiply their research efforts in developing various health supplements. Notably, the future of food innovation is geared towards a holistic approach to healthcare. This concept aligns with the wisdom of different intellectual disciplines, including traditional Thai medicine, traditional Chinese medicine, and naturopathy, emphasizing the care and reinforcement of the body’s immune system as the foundation.
Holistic health care is a balanced approach to maintaining overall well-being, encompassing three essential components: emotions, nutrition, and physical activity. Falling ill indicates an imbalance in one or more of these areas. For instance, excessive physical exercise led to an acidic blood environment and the generation of free radicals ready to seize electrons from cells in the body, resulting in the development of various diseases1.
The concept of using food or nutritional therapy to restore balance often holds hidden answers within the wisdom of various traditional knowledge. These practices were tested and refined in the past based on empirical results.