ทิศทางการส่งออกอาหารอนาคตไทยท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง
ในปี พ.ศ. 2568 อาหารอนาคตของไทยมีมูลค่าส่งออก 136,984 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 9.1 ของการส่งออกอาหารทั้งหมด เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 8.3 ในปี พ.ศ. 2565 สะท้อนการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมจากการแข่งขันด้านปริมาณ สู่การสร้างมูลค่าผ่านนวัตกรรม โภชนาการ และคุณสมบัติเฉพาะทาง
กลุ่ม Functional Food และ Functional Ingredients ยังคงเป็นกำลังหลักของอุตสาหกรรม คิดเป็นกว่าร้อยละ 90 ของมูลค่าส่งออกอาหารอนาคต โดยรายได้ส่วนใหญ่ยังมาจากผลิตภัณฑ์ปลายน้ำ เช่น อาหารฟังก์ชัน ผลิตภัณฑ์ปรับโภชนาการ และเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ ซึ่งสะท้อนศักยภาพของไทยด้านการพัฒนาสูตร การผลิต และการสร้างแบรนด์ อย่างไรก็ตาม การแข่งขันด้านราคาที่รุนแรงขึ้น ทำให้การยกระดับสู่การพัฒนา วัตถุดิบและสารประกอบเชิงฟังก์ชันกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความได้เปรียบระยะยาว แม้ Functional Ingredients จะมีสัดส่วนการส่งออกไม่สูง แต่ถือเป็น “ต้นน้ำของนวัตกรรม” ที่กำหนดความแตกต่างของผลิตภัณฑ์ในตลาดโลก
ในขณะที่ อาหารทางการแพทย์และโภชนาการเฉพาะบุคคล ยังคงเติบโตจากกระแสสังคมสูงวัยและความต้องการโภชนาการเฉพาะบุคคล โปรตีนทางเลือก แม้ตลาดโลกยังขยายตัว แต่การส่งออกของไทยยังชะลอตัวจากการแข่งขันด้านราคา การสร้างแบรนด์ และการยอมรับของผู้บริโภค ส่วน อาหารอินทรีย์ ยังคงเป็นตลาดเฉพาะ เนื่องจากผู้บริโภคเริ่มให้ความสำคัญกับคุณประโยชน์เชิงฟังก์ชันมากกว่าคำว่า “Organic”
สถานการณ์ไตรมาสแรกของปี พ.ศ. 2569 แม้มูลค่าการส่งออกอาหารอนาคตลดลงจากแรงกดดันของเศรษฐกิจโลก แต่โครงสร้างตลาดยังคงแข็งแรง โดยสัดส่วนอาหารอนาคตต่อการส่งออกอาหารทั้งหมดเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 10 สะท้อนว่าอาหารมูลค่าสูงยังมีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ตลาดเริ่มแบ่งออกเป็นสองทิศทางอย่างชัดเจน คือกลุ่มอาหารการแพทย์และโปรตีนเฉพาะทางที่ยังเติบโต และกลุ่มสินค้าที่เผชิญการแข่งขันสูงซึ่งเริ่มชะลอตัว
By:
Chirasak Khamsuri
Food Intelligent Center and Information Technology
National Food Institute
chirasak@nfi.or.th
Thailand’s future food exports reached THB 136.98 billion in 2025, accounting for 9.1% of total food exports, up from 8.3% in 2022. This reflects a structural shift from volume-driven exports toward value creation through innovation, nutrition, and functional food development.
Functional foods and functional ingredients remain the industry’s main growth engine, contributing over 90% of future food exports. While downstream products—including functional foods, nutrition-adjusted products, and health beverages—continue to dominate, increasing price competition highlights the need to strengthen upstream innovation through proprietary functional ingredients and high-value raw materials.
Although functional ingredients represent a smaller export share, they are becoming a key source of product differentiation. Demand is increasingly driven by scientifically validated ingredients, traceable sourcing, and proven health benefits, making ingredient innovation a critical competitive advantage.
Medical and personalized nutrition continues to expand with aging populations and growing demand for targeted nutrition. In contrast, Thailand’s alternative protein sector has yet to achieve strong commercial momentum due to price competition, weaker domestic brands, and slower consumer adoption, while organic foods remain a niche market.
Despite a short-term decline in exports during Q1 2026, the industry’s long-term outlook remains positive. Future foods now account for 10% of Thailand’s total food exports, reinforcing their growing strategic importance in the country’s food export portfolio.