เทรนด์สำคัญที่กำหนดอนาคตของระบบโลจิสติกส์แบบควบคุมอุณหภูมิ
By: กองบรรณาธิการ
นิตยสาร ฟู้ด โฟกัส ไทยแลนด์
Editorial Team
Food Focus Thailand Magazine
editor@foodfocusthailand.com
เจาะเทรนด์สำคัญในธุรกิจโลจิสติกส์แบบควบคุมอุณหภูมิ
- ระบบโลจิสติกส์แบบควบคุมอุณหภูมิที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี
ปัจจุบัน เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีส่วนช่วยในการวิเคราะห์ข้อมูลที่หลากหลาย ตั้งแต่ยอดขายในอดีต เทรนด์ตามฤดูกาล พฤติกรรมการซื้อในแต่ละพื้นที่ ไปจนถึงการพยากรณ์อากาศ เพื่อคาดการณ์ความต้องการของผู้บริโภคล่วงหน้า ทำให้สามารถวางแผนสต็อกสินค้าได้อย่างแม่นยำ ลดปริมาณสินค้าคงคลังที่ไม่จำเป็น ป้องกันสินค้าขาดสต็อก และช่วยลดความเสียหายของสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ขณะเดียวกัน เทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (IoT) ก็มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการทำงานของ AI โดยช่วยให้การวิเคราะห์ข้อมูลเป็นไปอย่างแม่นยำและต่อเนื่อง ผ่านการทำงานของเซนเซอร์อัจฉริยะที่ติดตั้งอยู่ในบรรจุภัณฑ์ รถบรรทุก และคลังสินค้า ซึ่งทำหน้าที่ตรวจวัดตัวแปรสำคัญ เช่น อุณหภูมิและความชื้นตลอดเวลา หากตรวจพบความผิดปกติ เช่น อุณหภูมิสูงเกินค่าที่กำหนด ระบบจะแจ้งเตือนทันที
นอกจากนี้ เทคโนโลยีบล็อกเชนยังถูกนำมาใช้ในระบบโลจิสติกส์แบบควบคุมอุณหภูมิ เพื่อยืนยันว่าข้อมูลทั้งหมดจะมีความน่าเชื่อถือ ไม่ถูกปลอมแปลง โดยเทคโนโลยีนี้จะทำหน้าที่คล้ายกับสมุดบันทึกดิจิทัลที่เก็บข้อมูลจากเซนเซอร์ IoT ไว้อย่างปลอดภัย ทำให้ระบบ AI ดึงข้อมูลที่ผ่านการตรวจสอบแล้วและอัปเดตเป็นข้อมูลล่าสุดมาใช้ได้ ส่งผลให้ห่วงโซ่อุปทานมีความโปร่งใสและสร้างความเชื่อมั่นมากยิ่งขึ้น
2. ห่วงโซ่ความเย็นที่ยั่งยืน: ระบบทำความเย็นสะอาดและพลังงานสีเขียว
แนวทางแรก คือ การใช้ระบบทำความเย็นแบบไฮบริดแคสเคดแทนสารทำความเย็นรุ่นเก่าอย่าง HCFCs ซึ่งเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมและกำลังจะถูกยกเลิกใช้ทั่วโลก โดยระบบไฮบริดแคสเคดจะใช้สารทำความเย็นจากธรรมชาติ เช่น CO2 สำหรับควบคุมอุณหภูมิในระดับต่ำมาก และแอมโมเนียสำหรับวงจรความเย็นทั่วไป เมื่อทำงานร่วมกัน ระบบนี้ช่วยลดการใช้พลังงานและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างมีประสิทธิภาพ
แนวทางที่สอง คือ การใช้พลังงานหมุนเวียนและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน คลังสินค้าแบบควบคุมอุณหภูมิที่ทำงานตลอด 24 ชั่วโมงทุกวัน ล้วนใช้พลังงานจำนวนมาก จึงทำให้พลังงานสะอาดกลายเป็นปัจจัยเปลี่ยนแปลงสำคัญของอุตสาหกรรม
3. การจัดส่งแบบเย็นถึงปลายทาง: ความสะดวกสบายที่มาพร้อมนวัตกรรม
การจัดส่งในขั้นตอนสุดท้ายของห่วงโซ่ความเย็น หรือที่เรียกว่าการจัดส่งถึงปลายทาง (Last-Mile Delivery) กำลังได้รับการพัฒนาไปอย่างรวดเร็ว เพื่อตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่ที่คาดหวังทั้งความรวดเร็วและความยืดหยุ่นในการรับสินค้า
หนึ่งในนวัตกรรมที่ได้รับความนิยมมากขึ้น คือ ล็อกเกอร์เก็บความเย็น ซึ่งเป็นตู้ควบคุมอุณหภูมิที่ติดตั้งตามซูเปอร์มาร์เก็ต ศูนย์การค้า หรือแม้แต่สถานีรถไฟ เพื่อให้ผู้บริโภคสามารถมารับสินค้าที่แช่เย็นหรือแช่แข็งได้ตามเวลาที่สะดวก ช่วยลดความจำเป็นในการจัดส่งถึงบ้าน ทั้งช่วยประหยัดต้นทุนการขนส่งในขั้นตอนสุดท้าย และตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์คนยุคใหม่ที่มีการเดินทางตลอดเวลา
What’s Changing—and What Should Cold Chain Logistics Businesses be Watching?
1. Technology-Driven Transformation in Cold Chain Logistics
AI now analyzes everything—from past sales and seasonal trends to local buying habits and weather forecasts—to predict exactly what’s needed and when. This type of smart forecasting helps reduce overstocking, prevent shortages, and minimize waste before it occurs.
To enable accurate and up-to-date analysis, AI relies on accurate, real-time data—this is where IoT plays a crucial role. Smart sensors placed in packaging, trucks, and storage facilities continuously monitor key variables, like temperature and humidity. If something goes wrong—say, a sudden temperature spike—the system sends an instant aler, allowing for rapid intervention.
To ensure this data is reliable and tamper-proof, blockchain can also be used. Think of it as a secure digital ledger that records every detail from the IoT sensors. It ensures that the AI systems only use verified, up-to-date information, improving transparency and trust across the supply chain.
2. Sustainable Cold Chain: Cleaner Cooling & Green Energy
The cold chain is becoming greener in two key ways: through advanced refrigeration systems and greater use of renewable energy.
One promising approach is the adoption of hybrid cascade refrigeration systems to replace older refrigerants like HCFCs, which are harmful to the environment and being phased out globally. Hybrid cascade systems offer a smarter alternative. These use natural refrigerants—typically CO2 for ultra-low temperatures and ammonia for moderate cooling loops. Working together, they reduce energy consumption and lower greenhouse gas emissions.
Second, there’s a growing shift toward renewable energy and energy efficiency. Cold storage facilities run 24/7 and require massive amounts of power— highlighting the importance of clean energy in transforming the industry.
3. Last-Mile Cold Delivery: Where Convenience Meets Innovation
The final leg of the cold chain—known as last-mile delivery—is rapidly evolving to meet rising consumer expectations for speed and flexibility.
One innovation gaining momentum is the cold locker. These temperature-controlled lockers are installed at supermarkets, shopping centers, and even transit stations, allowing consumers to pick up chilled or frozen items at their convenience. This reduces the need for home delivery, lowers final-mile costs, and supports today’s increasingly mobile lifestyles.