สารอาหารให้พลังงานของอาหารทางการแพทย์ที่น่าสนใจ
By: Assistant Professor Tosporn Namhong
Visiting Lecturer
Rajamangala University of Technology Suvarnabhumi
tnamhong@hotmail.com
อาหารทางการแพทย์ หรือ Medical food หมายถึง อาหารที่ต้องใช้ภายใต้การควบคุมของแพทย์ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่ถูกต้องและเหมาะสมกับโรค อาหารทางการแพทย์มักเป็นอาหารสำเร็จรูปที่ให้ทางสายยางหรืออาหารปั่นผสม ทั้งนี้ เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกายและต่อสภาวะของโรคขณะนั้น ทั้งนี้ อาหารทางการแพทย์ไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อการรักษาโรค แต่ช่วยในการป้องกันปัญหาที่เกิดจากโรคหรือช่วยในการจัดการเกี่ยวกับโรคได้ง่ายขึ้น โดยไม่ทำให้เกิดผลข้างเคียงใดๆ อาหารทางการแพทย์มีด้วยกันหลายสูตร เช่น สูตรอาหารครบถ้วนทั่วไป และสูตรอาหารเฉพาะโรค
ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 238 พ.ศ. 2534 กล่าวว่า อาหารทางการแพทย์จัดเป็นอาหารที่มีวัตถุประสงค์พิเศษ ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยเรื่อง วิธีการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาอาหาร ส่วนการแสดงฉลากให้ปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเรื่อง ฉลากอาหาร และในเรื่องการโฆษณาอาหาร ต้องแสดงข้อความ “อาหารทางการแพทย์“ และ “ใช้ตามคำแนะนำของแพทย์”
อาหารทางการแพทย์ไม่ใช่ยาหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร แต่ใช้เป็นโภชนบำบัดสำหรับผู้ป่วยเฉพาะโรค โดยที่ผู้ป่วยนั้นไม่สามารถบริโภคอาหารปกติได้ หรือร่างกายอยู่ในสภาวะที่ต้องการสารอาหารบางอย่างมากหรือน้อยเป็นพิเศษ และไม่สามารถบริโภคจากอาหารทั่วไปได้
ความแตกต่างระหว่างอาหารทางการแพทย์และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมักจะถูกบริโภคโดยผู้ที่ยังมีสุขภาพดีอยู่และเข้าสู่ร่างกายทางปากด้วยการกินเท่านั้น เช่น วิตามิน เกลือแร่ กรดอะมิโน และสารสกัดสมุนไพร เป็นต้น ส่วนอาหารทางการแพทย์ คืออาหารที่มีการกำหนดสูตรให้มีโภชนาการตรงตามความต้องการเฉพาะโรคของผู้ป่วยนั้นๆ การใช้อาหารทางการแพทย์จะต้องอยู่ในความควบคุมของแพทย์ นอกจากนี้ อาหารทางการแพทย์สามารถเข้าสู่ร่างกายทั้งด้วยวิธีการกินปกติ หรือการใช้สายยางสอดผ่านหลอดอาหารก็ได้ อาหารทางการแพทย์มีหลายรูปลักษณะ เช่น เป็นผงสำหรับชง เป็นของเหลว หรือเป็นวุ้นเจลลี
Medical food encompasses any food that needs to be consumed under medical supervision to ensure that patients receive appropriate types and amounts of nutrients suitable for their specific illnesses. It usually comes in the ready-to-consume form, which is to be administered via a feeding tube or to be blended with other food. Its purpose is to ensure that patients are adequately nourished per their nutritional requirements and illnesses. Medical food is not formulated as a cure but is intended to prevent further complications or make treatments more manageable without producing any adverse side effects. There are many formulas, some of which cover, for example, overall nutritional requirements or are ideal for particular diseases.
According to the Notification of the Ministry of Public Health No.238 B.E.2534 (1991), medical food is classified as a special-purpose food whose manufacturer or importer must adhere to the regulatory measures stipulated in the notifications of the Ministry of Public Health concerning the production, manufacturing equipment, and storage of food. The labeling practices shall comply with the notifications of the Ministry of Public Health regarding food labeling, and the texts “Medical Food” and “Consume under Medical Supervision” must be displayed in its advertisement.
Medical food is not a medicine, nor is it a food supplement. It is formulated for nutrition therapy aimed at specific patients who cannot consume normal food or whose body is in a condition that requires extremely high or low nutrients, which cannot be acquired through normal means.
The Differences between Medical Food and Food Supplement
In general, food supplement, such as vitamin, mineral, amino acid, and herbal extract, is consumed by healthy individuals through oral administration only. Medical food, on the other hand, is food with specific formulas designed to fulfill the particular dietary needs of specific patients. Its usage must be placed under medical supervision. It, in addition, can be administered orally or via a feeding tube and comes in several forms, such as powder, liquid, or jelly.