พลิกโฉม ‘ผำ’ ไทย สู่ซูเปอร์ฟู้ดระดับโลก
พัฒนา ‘ผำไทย’ สู่ซูเปอร์ฟู้ดที่ยั่งยืนในตลาดโลก
ผศ.ดร. วิษุวัต สงนวล ได้แบ่งปันแนวทางสำคัญในการเตรียมความพร้อมของอุตสาหกรรมผำไทยตลอดทั้งซัพพลายเชนเพื่อรองรับการขยายสู่ตลาดส่งออกที่มีศักยภาพในอนาคต ได้แก่ ตลาดอาหารโปรตีนจากพืชและโปรตีนทางเลือก ตลาดอาหารเพื่อสุขภาพ ร้านอาหารระดับพรีเมียม รวมถึงตลาดอาหารสัตว์และสัตว์เลี้ยง โดยมีแนวทางสำคัญ ได้แก่
– ส่งเสริมให้เกษตรกรปฏิบัติตามมาตรฐานสินค้าเกษตรของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ว่าด้วยแนวทางการเพาะเลี้ยงที่ดีสำหรับฟาร์มผำเพื่อใช้เป็นอาหาร เพื่อยกระดับคุณภาพวัตถุดิบ เพิ่มรายได้ให้เกษตรกร และลดการพึ่งพาการนำเข้าจากต่างประเทศ
– การยกระดับโรงงานผลิตให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล รวมถึงการออกแบบระบบการผลิตที่มีประสิทธิภาพ เพื่อลดการสูญเสียในทุกขั้นตอน อันจะช่วยควบคุมต้นทุนการผลิตให้เหมาะสมและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผลิตภัณฑ์ผำในตลาดโลก
– การแปรรูปผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมของผู้บริโภคยุคใหม่ เช่น ผำผงสำหรับชงดื่ม หรือผำในรูปแบบแคปซูล พร้อมส่งเสริมการนำนวัตกรรมมาใช้เพื่อเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการของผลิตภัณฑ์ และพัฒนาให้มีรสชาติที่ถูกปากผู้บริโภคมากยิ่งขึ้น
– การกำหนดราคากลางและเกรดของผำสดและผำอบแห้งในตลาด เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมในการซื้อขาย สร้างราคามาตรฐานกลางในอุตสาหกรรม และส่งเสริมให้เกษตรกรได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสม
– การสนับสนุนการศึกษาวิจัยด้านคุณสมบัติของสารสำคัญในผำที่ส่งผลดีต่อสุขภาพ โดยผลักดันให้มีการวิเคราะห์สารสำคัญที่โดดเด่นจากผำและการทดสอบถึงผลกระทบเชิงบวกต่อสุขภาพอันเนื่องมาจากการรับประทานผำเป็นประจำ รวมถึงการทำวิจัยเชิงคลินิก (clinical trials)
– การส่งเสริมภาพลักษณ์ของผำให้เป็นซูเปอร์ฟู้ดประจำประเทศไทย โดยมุ่งเน้นการสร้างการรับรู้ผ่านผลิตภัณฑ์อย่างผำผงชงดื่มให้เป็นเครื่องดื่มฟังก์ชันที่มีภาพลักษณ์ทันสมัยและโดดเด่น เช่นเดียวกับมัทฉะของประเทศญี่ปุ่น พร้อมทั้งสื่อสารจุดแข็งด้านคุณค่าทางโภชนาการและความยั่งยืนไปยังผู้บริโภค
ทั้งนี้ คุณบุญเลิศ อ่องไพบูลย์ รองประธานคณะกรรมการอาหารแปรรูปและอาหารแห่งอนาคต กล่าวถึงแนวทางการผลักดัน “ผำ” ให้กลายเป็นซูเปอร์ฟู้ดของประเทศไทยอย่างแท้จริง พร้อมสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านการแปรรูปเป็น “ผงผำ” และเสนอชื่อผลิตภัณฑ์ “ผำฉะ – Pham Cha” เพื่อเป็นทางเลือกใหม่สำหรับผู้บริโภคทั่วโลกที่มองหาแหล่งโปรตีนทางเลือกจากพืช ทั้งนี้ ยังเสนอให้มีนโยบายควบคุมการนำพันธุ์ผำออกนอกราชอาณาจักรเพื่อรักษาศักยภาพของประเทศไทยในฐานะแหล่งผลิตผำระดับโลก พร้อมเสนอแนวทางการรวมกลุ่มผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในอุตสาหกรรมผำจากทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา เพื่อร่วมกำหนดมาตรฐานและเป้าหมายการทำงานร่วมกัน โดยมีหน่วยงานหลักที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ คณะกรรมการอาหารแปรรูปและอาหารแห่งอนาคต สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย สมาคมการค้าอาหารอนาคตไทย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (มทส.) สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (สวก.) กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร สำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) รวมถึงภาคเอกชนรายสำคัญ อาทิ flo Wolffia, Wolffia X, Kreen Wolffia และกลุ่มผู้เลี้ยงผำจากหลากหลายจังหวัดในเครือข่าย มทส. เพื่อผลักดันให้มูลค่าตลาดผำทั้งในประเทศและต่างประเทศแตะถึงระดับ 1,000 ล้านบาทภายในปี พ.ศ. 2568 และมุ่งเป้าขยายสู่มูลค่า 10,000 ล้านบาท ในอีก 3–5 ปีข้างหน้า
Developing “Thai Pham” into a Sustainable Superfood for the Global Market
Asst. Prof. Wisuwat Songnuan, Ph.D., shared key strategies to prepare the Thai Pham industry across the entire supply chain in anticipation of future expansion into high-potential export markets. These markets include the plant-based and alternative protein sector, the health food industry, premium restaurants, as well as the animal feed and pet food sectors. The core approaches include:
– Promoting farmers’ compliance with agricultural product standards set by the Ministry of Agriculture and Cooperatives—specifically, the Good Aquaculture Practices (GAP) for Wolffia farms intended for food use. This initiative aims to enhance the quality of raw materials, increase farmers’ incomes, and reduce reliance on imports.
– Upgrading production facilities to meet international standards, including the design of efficient production systems that minimize losses at every stage. This approach helps control production costs effectively and enhances the global competitiveness of Wolffia products.
– Processing products in ways that align with modern consumer behavior—for example, powdered Wolffia for beverages or Wolffia in capsule form. This also involves promoting the use of innovation to enhance nutritional value and developing flavors that better appeal to consumers.
– Setting standardized pricing and grading systems for fresh and dried Wolffia in the market to ensure fair trade, establish consistent industry pricing, and support farmers in receiving fair and appropriate returns.
– Supporting research on key health-promoting ingredients in Wolffia by encouraging the identification of unique bioactive compounds and conducting studies—including clinical trials—that confirm the positive health effects of regular Wolffia consumption.
– Promoting the image of Pham as Thailand’s national superfood by focusing on raising awareness through products like Pham drink powder, positioning it as a modern, standout functional beverage—similar to how matcha represents Japan. This includes highlighting its nutritional value and sustainability to consumers.
In this regard, Mr. Boonlert Ongpaiboon, Vice Chairman of the Committee on Processed Food and Future Food, discussed strategies to establish “Pham” as Thailand’s superfood. These strategies include adding value through processing it into “Pham powder” and proposing the product name “Pham Cha” as a new option for global consumers seeking plant-based protein alternatives. He also suggested implementing policies to regulate the export of Pham species outside of Thailand to protect the country’s potential as a leading global producer. Furthermore, he recommended uniting all stakeholders in the Pham industry—from government and the private sector to academic institutions—to collaboratively set industry standards and shared goals. Key organizations involved include the Committee on Processed Food and Future Food, the Thai Chamber of Commerce, the Thai Future Food Trade Association, Suranaree University of Technology (SUT), the Office of National Higher Education Science Research and Innovation Policy Council (NXPO), the Agricultural Research Development Agency (ARDA), the Department of Agriculture, the Department of Agricultural Extension, the National Bureau of Agricultural Commodity and Food Standards (ACFS), and the Food and Drug Administration (FDA). Additionally, key private sector players such as flo Wolffia, Wolffia X, Kreen Wolffia, and Wolffia farming networks from various provinces under the SUT network are also involved. The collective aim is to boost the domestic and international market value of Pham to 1 billion baht by 2025, with a target to expand to 10 billion baht within the next 3–5 years.