เปลี่ยนเกมเนื้อวัวไทย: ปลดล็อกมูลค่าใหม่สู่ห่วงโซ่คุณค่าที่ยั่งยืน
อุตสาหกรรมโคเนื้อไทยในปี พ.ศ. 2568 อยู่ในภาวะชะลอตัว ทั้งจำนวนเกษตรกร จำนวนโค และผลผลิต ขณะที่ราคาโคเนื้อปรับลดลงประมาณร้อยละ 35 จากปี พ.ศ. 2565 สะท้อนแรงกดดันจากกำลังซื้อ ปริมาณโคในตลาด และการแข่งขันกับเนื้อวัวนำเข้า
โครงสร้างการผลิตยังพึ่งพาเกษตรกรรายย่อย โดยร้อยละ 96.02 เลี้ยงโคเพียง 1–20 ตัว และโคขุนมีสัดส่วนเพียงร้อยละ 3.4 ขณะที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นฐานการผลิตสำคัญ คิดเป็นประมาณร้อยละ 56 ของผลผลิตทั้งหมด โครงสร้างดังกล่าวทำให้การรวบรวมวัตถุดิบและการควบคุมมาตรฐานด้านพันธุ์ อาหาร สุขภาพ น้ำหนัก อายุ และคุณภาพซากยังมีข้อจำกัด
ในทางกลับกัน ความต้องการเนื้อวัวในประเทศยังมีอย่างต่อเนื่อง โดยปี พ.ศ. 2568 ไทยนำเข้าเนื้อวัวมูลค่า 11,276 ล้านบาท ขณะที่ส่งออก 5,067 ล้านบาท และขาดดุล 6,209 ล้านบาท ที่น่าสนใจคือ ร้อยละ 92 ของการนำเข้าเป็นเนื้อสด แช่เย็น และแช่แข็ง ขณะที่ร้อยละ 99.5 ของการส่งออกเป็นโคมีชีวิต สะท้อนช่องว่างสำคัญของห่วงโซ่มูลค่า และโอกาสในการเพิ่มการเชือด ตัดแต่ง จัดเกรด และแปรรูปภายในประเทศ
ศักยภาพของอุตสาหกรรมจึงไม่ได้อยู่ที่การเพิ่มปริมาณเพียงอย่างเดียว แต่คือการเพิ่มมูลค่าของวัตถุดิบแต่ละส่วน ตั้งแต่การยกระดับพันธุ์ อาหาร สุขภาพ และคุณภาพซาก ไปจนถึงการใช้เทคโนโลยี เช่น อัลตราซาวด์ เครื่องตรวจวัดไขมันแทรก และระบบประเมินมูลค่าซาก เพื่อเพิ่มความแม่นยำ ลดความสูญเสีย และบริหารวัตถุดิบได้อย่างเหมาะสม
ขณะเดียวกัน การพัฒนา Regional Beef Hub การยกระดับโรงเชือด ระบบห่วงโซ่ความเย็น การตรวจสอบย้อนกลับ และการแปรรูปเนื้อส่วนรองเป็นผลิตภัณฑ์พร้อมปรุงหรือผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่ม จะช่วยเชื่อมโยงผู้ผลิตกับตลาดได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น พร้อมสร้างโอกาสให้เนื้อวัวไทยแข่งขันด้วยคุณภาพ ความปลอดภัย ความคุ้มค่า และความยั่งยืน
By:
Chirasak Khamsuri
Food Intelligent Center and Information Technology
National Food Institute
Chirasak@nfi.or.th
Thailand’s beef cattle industry continued to slow in 2025, with declines in the number of farmers, cattle population, and production. Beef cattle prices also fell by approximately 35% from 2022, reflecting pressure from purchasing power, market supply, and competition from imported beef.
The production structure remains highly dependent on small-scale farmers, with 96.02% raising only 1–20 head, while feedlot cattle account for just 3.4%. The Northeastern region remains a major production base, contributing approximately 56% of total output. This fragmented structure limits the aggregation of raw materials and consistent control over genetics, feed, animal health, weight, age, and carcass quality.
Meanwhile, domestic beef demand remains steady. In 2025, Thailand imported beef worth THB 11.276 billion, while exports totaled THB 5.067 billion, resulting in a trade deficit of THB 6.209 billion. Around 92% of imports were fresh, chilled, or frozen beef, whereas 99.5% of exports were live cattle. This trade structure highlights a significant value-chain gap and an opportunity to expand domestic slaughtering, trimming, grading, and processing.
The industry’s potential therefore lies not simply in increasing production volume, but in creating greater value from each raw material. Improvements in genetics, feed, animal health, and carcass quality, together with technologies such as ultrasound, intramuscular fat sensors, and carcass value assessment systems, can improve accuracy, reduce losses, and optimize raw-material utilization.
Developing Regional Beef Hubs, upgrading slaughterhouses, cold-chain systems, traceability, and value-added processing of secondary cuts can further connect producers with markets. These efforts can strengthen the competitiveness of Thai beef through quality, food safety, value, and sustainability.