New Chapter of Chilled & Frozen Foods
Food Focus Thailand Roadmap 2022: Chilled & Frozen Products Edition
Wednesday 22 June 2022 @ Jupiter Room 4-7, IMPACT, Muang Thong Thani
จับตาวงการอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์อาหารแช่เย็นและแช่เยือกแข็ง…กับงานสัมมนาที่เติมเต็มและอัดแน่นด้วยเนื้อหาสาระที่น่าสนใจ ไม่ว่าจะเป็น ภาพรวมของตลาด การจัดการวัตถุดิบ กระบวนการแปรรูป กระบวนการบรรจุและบรรจุภัณฑ์ ตลอดจนเทคโนโลยีประหยัดพลังงาน เพื่อผลักดันให้อุตสาหกรรมนี้ก้าวไปข้างหน้าอย่างยั่งยืน
เริ่มกันที่การอัปเดตสถานการณ์ของตลาดผลิตภัณฑ์อาหารแช่เย็นและแช่เยือกแข็ง ตลาดการส่งออกสินค้าอาหารทะเลแช่เยือกแข็ง มีการส่งออกกุ้งไปที่สหรัฐอเมริกามากที่สุดเป็นอันดับ 1 รองลงมาคือประเทศญี่ปุ่น ในขณะที่ปลาหมึกมีการส่งออกไปที่ประเทศเกาหลีมากที่สุด และญี่ปุ่นรองลงมา ส่วนปลานั้นส่งออกไปที่ประเทศญี่ปุ่นและมาเลเซียในอัตราส่วนที่เท่ากัน ในด้านของการนำเข้าสินค้าประมง มีการนำเข้ากุ้งจากประเทศมาเลเซียมากที่สุดและประเทศอาร์เจนตินารองลงมา ปลาหมึกนำเข้าจากประเทศจีนมากที่สุดและประเทศเปรูเป็นอันดับที่สอง แต่ปลากลับมีอัตราส่วนการนำเข้าจากประเทศพม่า เวียดนามและอินเดียที่น้อยพอๆ กันทั้งหมด โดยปัญหาของอุตสาหกรรมอาหารทะเลแช่แข็ง คือ ความผันผวนของค่าเงิน ขาดแคลนวัตถุดิบในประเทศ การถูกตัดสิทธิ์ประโยชน์ทางภาษี การขาดแคลนแรงงานคน สงครามทางการค้า การระบาดของโรคโควิด-19 ขาดแคลนตู้สินค้าและ IUU Fishing หากวิเคราะห์โอกาสทางการค้ากับต่างประเทศ พบว่าประเทศจีนมีอัตราการขยายตัวทางการค้าสูงขึ้นเรื่อยๆ ในขณะที่สหรัฐอเมริกามีการปรับค่าระวางเรือที่สูงขึ้นทำให้ความสามารถในการแข่งขันลดลง ประเทศญี่ปุ่นมีการปรับตัวเน้นการซื้อวัตถุดิบไปปรุงรับประทานที่บ้านมากขึ้น และรัสเซียที่มีแนวโน้มซื้อสินค้ามากขึ้นแต่เนื่องจากสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างประเทศและการคว่ำบาตรจากนานาประเทศทำให้ต้องจับตามองอย่างระมัดระวัง
สำหรับการเตรียมความพร้อมกลยุทธ์ของอาหารพร้อมรับประทาน โดยวิเคราะห์จากความเป็นเมืองหรือวิถีชีวิตของความเป็นเมืองที่ขยายมากขึ้น รูปแบบการใช้ชีวิตของผู้บริโภคมีการเปลี่ยนแปลง และการเริ่มเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุของทั่วโลกรวมกับการพัฒนาเทคโนโลยีและสร้างสรรค์นวัตกรรม หากมองในแง่ของมูลค่าตลาดผลิตภัณฑ์อาหารพร้อมทานประเทศไทยในปี 2564 มีมูลค่าประมาณ 2.1 หมื่นล้านบาท โดยเติบโตเพิ่มขึ้นร้อยละ 8 เป็นปริมาณ 104,800 ตัน และตลาดส่งออกผลิตภัณฑ์อาหารพร้อมทานแช่เย็นและแช่แข็ง ปี 2563 มีมูลค่า 87.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เติบโตร้อยละ 23.3 เทรนด์สำหรับตลาดอาหารพร้อมรับประทานในปีนี้ เช่น อาหารที่ช่วยรักษ์โลก อาหารจากพืช อาหารที่มาจากการคิดค้นเทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น อาหารจากเซลล์ห้องทดลอง อาหารที่มาจากท้องถิ่นของแต่ละประเทศ และแนวโน้มพฤติกรรมของผู้บริโภคที่มีการดูแลสุขภาพมากขึ้น จึงนิยมเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อาหารพร้อมทานที่เป็น Clean label, No additives, preservatives ซึ่งใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติมากขึ้น
นอกจากนี้ผู้ประกอบการยังมองหาพลังงานสะอาดที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในโรงงานเพื่อการลดต้นทุนและเพิ่มกำไร อย่างเช่น โซลาร์เซลล์ ที่สามารถตรวจสอบและวางแผนการผลิตได้อย่างแม่นยำ ปรับปรุงกระบวนการผลิต และเป็นเทรนด์ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งแน่นอนว่าหากต้องการปรับเปลี่ยนควรที่จะเตรียมข้อมูลให้พร้อม ติดต่อกับผู้เชี่ยวชาญเพื่อบริการหลังการขายที่ดีเยี่ยม และการนำระบบ IoTs มาประยุกต์ใช้ในโรงงานยังช่วยในการติดตามและการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นกับระบบได้อย่างทันท่วงทีพร้อมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพของการผลิตอีกด้วย เนื่องจากลดเวลาที่ต้องใช้คนในการเก็บบันทึกข้อมูล สอดรับการพัฒนาโรงงานให้เป็น Smart factory เพื่อเตรียมเข้าสู่อุตสาหกรรม 4.0
กรณีศึกษาและการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ผู้ประกอบการสำหรับโรงงานอาหารแช่เย็นและแช่เยือกแข็ง ประกอบด้วย Hardware, Software, Peopleware และ Educationware นอกจากนี้การจัดการพื้นที่จัดเก็บในตู้แช่เย็น First In First Out ก็เป็นส่วนที่สำคัญอย่างหนึ่งในโรงงานเช่นกัน นอกจากกรณีศึกษาภายในโรงงานแล้ว การจัดการห่วงโซ่อุปทานความเย็นเพื่อลดการเกิดความสูญเสียของวัตถุดิบไม่ว่าจะเป็นผัก ผลไม้ ธัญพืช อาหารทะเล หรือเนื้อสัตว์ตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่การรับวัตถุดิบ จัดเก็บ ควบคุมอุณหภูมิและความชื้น และการบรรจุเพื่อลดเวลาในการทำงานให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด และควรระมัดระวังช่วง Danger zone ที่อุณหภูมิ 5-60 องศาเซลเซียส ซึ่งจุลินทรีย์สามารถเจริญเติบโตได้ดี
